مرتضى مطهرى

183

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

نسبيّت آداب فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ . . جمله‌اى اخيراً به مولاى متقيان منسوب شده است به اين عبارت : لاتُؤَدِّبوا اوْلادَكُمْ بِاخْلاقِكُمْ لِا نَّهُمْ خُلِقوا لِزَمانٍ غَيْرِ زَمانِكُمْ . معناى اين جمله اين است كه فرزندان خودتان را به اخلاق خودتان تربيت نكنيد ، براى اينكه آنها براى زمانى غير از زمان شما آفريده شده‌اند ؛ يعنى شما متعلق به يك زمان هستيد و فرزندان شما متعلق به زمان آينده . اخلاقى كه شما خودتان داريد خوب است ولى متعلق به زمان شماست ، اما اخلاقى كه آنها بايد داشته باشند اخلاقى است كه بايد در زمان آينده خوب باشد . در اينجا دو مطلب است : يكى اينكه آيا اين جمله را على عليه السلام فرموده است ؟ يعنى سند اين گفتار چيست و از كجاست ؟ بحث دوم اين است كه قطع نظر از اينكه گويندهء اين كلام چه كسى باشد ، آيا اين جمله ممكن است مفهوم درستى داشته باشد يا نه ؟ . اما قسمت اول . اين جمله تاكنون در هيچ كتابى از كتبى كه قابل اعتماد باشد بلكه كتبى كه قابل اعتماد نباشد ولى اين جمله در آن به شكل حديث از على عليه السلام روايت شده باشد ، ديده نشده است ؛ يعنى در نهج البلاغه اين جمله نيست ، در كتب اربعه هم نيست ، در كتابهاى حديثى كه بعد نوشته شده و در آنها حتى احاديث